Naar hoofdinhoudNaar hoofdmenu

Subsidiebeleid: Sturen of schaven

Laatst gewijzigd: 26-8-2019

Zowel in de samenleving als in de politiek is veel aandacht voor subsidies. Er wordt ook vrij veel (belasting)geld aan besteed. De rekenkamer Lelystad heeft in 2011 / 2012 onderzoek gedaan naar het subsidiebeleid en de subsidieverstrekkingen in de gemeente Lelystad.

Wat is de conclusie van het onderzoek?

De gemeente Lelystad heeft geen totaal overzicht van de verstrekte subsidies en heeft onvoldoende zicht op de resultaten en effecten van afzonderlijke subsidies. De beslissingen van de gemeente over het verstrekken, wijzigen of stoppen van subsidies worden in onvoldoende mate genomen op basis van de effectiviteit en de resultaten. Het evalueren van subsidie is des te meer van belang bij bezuinigingen. Als de gemeente niet goed weet wat wel of niet werkt is het risico groot, dat maatschappelijk zinvolle activiteiten worden wegbezuinigd en minder zinvolle activiteiten ongemoeid blijven. De rekenkamer geeft de Lelystadse gemeenteraad zes aanbevelingen ter verbetering.

Wat kan beter?

Het ontbreekt aan gemeentebrede, centrale sturing op de inzet van het instrument subsidies. Het is hierbij de vraag of de huidige subsidiepraktijk een bewuste beleidskeuze is. Het ontbreekt de raad en het college in ieder geval aan een actueel en gemeentebreed overzicht van de lopende subsidies. Daar zijn sommige andere gemeenten in Nederland wel wat verder mee. Het hebben van dit overzicht betekent nog niet, dat de organisatie voldoende ‘in control’ is. Deze basis moet ook op orde zijn, voordat de gemeente kan sturen op doelmatigheid en doeltreffendheid van subsidies. Lelystad wijkt overigens niet erg af van andere Nederlandse gemeenten. Uit landelijk onderzoek blijkt, dat veel gemeenten moeite hebben met een effectieve invulling van hun subsidiebeleid. Zelfs de Provincie en het Rijk hebben het blijkbaar vaak nog niet goed genoeg geregeld.

Wat gaat goed?

We hebben voldoende aanwijzingen gevonden, dat de gemeentelijke organisatie in Lelystad hard werkt om het subsidiebeleid en de uitvoering daarvan te verbeteren. De gemeente is ook best goed op weg. De subsidieverstrekking verloopt procedureel netjes. De organisatie is efficiënter gaan werken. Er zijn geen onbehoorlijke zaken geconstateerd. De instellingen werken goed samen. De klanten zijn grotendeels tevreden. Maar of al dat harde werken tijdig het gewenste resultaat oplevert, is nog niet zeker. De gemeente moet bezuinigen. Er staat dus veel druk op de verbeteractiviteiten.

Wat zijn de ontwikkelingen op het gebied van subsidies?

Het subsidiebeleid in Nederland is volop in ontwikkeling. Ook in Lelystad staan maatschappelijke instellingen steeds meer op afstand. De subsidierelatie is zakelijker dan voorheen. De gemeente stuurt steeds meer op concrete prestaties en activiteiten. Zij verstrekt steeds meer budgetsubsidies en minder projectsubsidies. De meeste subsidie gaat naar grote instellingen. 

Wat is subsidie?

Het verlenen van een subsidie aan een instelling is geen doel op zich. Subsidies moeten bijdragen aan het oplossen van maatschappelijke problemen. Subsidies kunnen ook bijdragen aan andere behoeften uit de samenleving. Het algemeen belang staat hierbij voorop.  Subsidie is één van de belangrijkste financiële beleidsinstrumenten die de overheid heeft. Het is een uitkering in geld van de overheid aan particuliere instellingen.