Reisverslag Schotland 2
In februari 2010 vertrekt een delegatie naar Schotland voor een tweede werkbezoek.
Bezoek aan werkplaats
Er hangt een grauwe sluier over de Schotse werkplaats Had Fab Ltd, waar het toekomstige Lelystadse beeld Exposure van de internationaal bekende kunstenaar Antony Gormley in de steigers staat. Wethouder Fackeldey van kunst en cultuur Lelystad brengt samen met Eelco de Winter van Ingenieursbureau Royal Haskoning een bezoek aan de werkplaats. Mannen in fluorescerend gele hesjes verplaatsen zware stalen staven en op de bevroren grond liggen her en der gigantische bouten en moeren verspreid. Er is sneeuw op komst, maar de zoveelste sneeuwbui deze winter weerhoudt de werklieden er niet van om aan het beeld van de beroemde kunstenaar Antony Gormley te werken. Ze zijn er trots op dat zij dit project tot een goed eind mogen brengen.
Van voet tot aan heup en bil
De sculptuur staat tussen twee stevige steigers in en is op het moment van het bezoek van voet tot aan heup en bil (de sculptuur staat immers gehurkt!) gereed. Aannemer en eigenaar van Had Fab Ltd Simon Harrison: "So far, so good: de sculptuur heeft op dit moment een nogal instabiel stadium bereikt. De bouwers van de sculptuur waren het er niet over eens of het bouwen van het achterwerk niet zou leiden tot het afbreken van de materialen. Natuurlijk zijn er eerder al kleine schaalmodellen gemaakt van Exposure, maar in het echt is het toch anders. Tot nu toe houdt de constructie en werken we gestaag voort, zodat de sculptuur, als we verder zijn, weer in verband wordt getrokken."
Unieke werkwijze
Aannemer Simon Harrison van Had Fab Ltd: "Exposure is voor ons een geweldig project. Het is natuurlijk niet onze hoofdtaak, we leveren vooral elektriciteitsmasten, maar ons personeel geeft zich er vol enthousiasme aan over. Antony Gormley heeft gekozen voor ons bedrijf omdat de constructie van het kunstwerk doet denken aan een elektriciteitsmast. Die masten zijn voornamelijk rechttoe-rechtaan werk, maar Exposure heeft allerlei verschillende hoeken en gebogen staven in zich. Omdat niemand in de UK dit ooit gedaan heeft, hebben wij onze eigen werkwijze moeten bedenken. Die werkwijze is uniek en bestond, zover ik weet, nog niet eerder. Zo hebben we een speciaal computerprogramma ontwikkeld en een draaibaar systeem om de metalen staven in de juiste hoek te kunnen monteren in de zogenaamde ‘knopen’."
Groot kaliber
Fackeldey: "Het is voor de bouwers een ingewikkeld proces om de stalen hoeklijnen in de ‘knopen’ te plaatsen. Ik was onder de indruk van de technieken die door Had Fab Ltd ontwikkeld zijn om de constructie te kunnen verwezenlijken. Er wordt gewerkt met 14.248 bouten en 9.392 stukken staal verwerkt in 547 knopen en 1804 staven. Tijdens ons bezoek heeft Eelco de Winter de constructie gecontroleerd en hebben we met de aannemer en de bouwers van de sculptuur gesproken over de voortgang en de financiën. Het bouwen van een kunstwerk van dit kaliber is een uniek proces, het “wiel” moest hiervoor opnieuw worden uitgevonden."
Controle van werkwijze en constructie
Ingenieur Eelco de Winter is vanaf het begin bij het project betrokken en controleert de werkwijze en de constructie, zodat er geen problemen ontstaan als de sculptuur eenmaal in Lelystad staat. Ingespannen controleert hij tijdens het bezoek de verschillende ‘knopen’ in de sculptuur en het proces van lassen en galvaniseren. Dit is een werkwijze die ervoor zorgt dat het materiaal langer houdbaar en dus duurzaam is. Hier en daar ontdekt De Winter plekjes die opnieuw behandeld moeten worden. Op advies van aannemer Simon Harrison wordt afgesproken dat een gedeelte van het productieproces omgegooid wordt om uiteindelijk sneller te kunnen werken. Aannemer Simon Harrison is blij met het Nederlandse bezoek: "Ik was er toch wat huiverig voor dat we wellicht niet de juiste werkwijze hanteerden, maar nu blijkt dat we de op de goede lijn zitten, lucht me dat enorm op."
